De Europese DAC8-richtlijn brengt vanaf 1 januari 2026 nieuwe rapportageverplichtingen voor cryptodienstverleners. Maar wat betekent dit voor Nederlanders die hun crypto bewaren in een self-custody wallet, zoals een Ledger Nano? In dit artikel lees je precies welke gegevens wél en niet onder de DAC8-rapportageplicht vallen, met concrete voorbeelden en een praktische checklist. De uitleg is specifiek gericht op de Nederlandse situatie en het belastingjaar 2026.
Wat is DAC8 en voor wie geldt het?
DAC8 is de achtste versie van de Europese Richtlijn Administratieve Samenwerking (Richtlijn (EU) 2023/2226). Deze richtlijn verplicht aanbieders van crypto-diensten om vanaf 2026 klantgegevens en transactie-informatie te rapporteren aan de belastingdiensten van EU-lidstaten. Het doel: belastingontduiking en witwassen tegengaan door meer transparantie over crypto-activa.
De DAC8-regels zijn van toepassing op Crypto-Asset Service Providers (CASPs). Dit zijn onder andere exchanges, brokers en custodial wallet-aanbieders die crypto namens klanten beheren of verhandelen. Zij moeten gegevens rapporteren over klanten die in de EU wonen of belastingplichtig zijn.
Self-custody wallets versus custodial wallets
Een self-custody wallet (ook wel non-custodial wallet genoemd) is een portemonnee waarbij je zelf de private keys beheert. Voorbeelden zijn hardware wallets zoals Ledger Nano of software wallets als MetaMask. Je bent zelf volledig verantwoordelijk voor de toegang tot je crypto.
Bij een custodial wallet beheert een derde partij (zoals een exchange) de private keys voor jou. Je hebt toegang tot je crypto via hun platform, maar de dienstverlener heeft feitelijk de controle.
Het onderscheid is essentieel voor DAC8: alleen dienstverleners vallen onder de rapportageplicht. Self-custody wallets, waarbij geen derde partij betrokken is, vallen buiten deze verplichting.
Welke gegevens vallen onder DAC8-rapportage?
Volgens de Europese Commissie moeten CASPs vanaf 2026 de volgende gegevens rapporteren:
- Identificatiegegevens van de klant (naam, adres, geboortedatum, fiscaal identificatienummer)
- Transactiegegevens (datum, type, hoeveelheid, waarde in euro's, betrokken crypto-activa)
- Walletadressen die bij de dienstverlener bekend zijn
- Eventuele ontvangende of verzendende partijen, voor zover bekend
Deze rapportage geldt voor alle klanten die crypto aanhouden of verhandelen via een CASP, ongeacht het saldo of de frequentie van transacties.
Self-custody wallets: wat valt buiten DAC8?
Self-custody wallets vallen buiten de DAC8-rapportageplicht, omdat er geen derde partij is die namens jou crypto beheert of transacties faciliteert. Dit betekent:
- Er is geen dienstverlener die jouw walletadres, saldo of transacties automatisch rapporteert aan de Belastingdienst.
- Transacties die uitsluitend plaatsvinden tussen self-custody wallets (peer-to-peer) worden niet door een CASP geregistreerd of gerapporteerd.
- Koop je crypto via een exchange en stuur je deze naar je self-custody wallet? Dan rapporteert de exchange de uitgaande transactie, maar niet wat je daarna met de crypto doet.
- Ontvang je crypto direct op je self-custody wallet (bijvoorbeeld als betaling of mining reward), dan is er geen rapportage tenzij een CASP betrokken is.
Let op: je blijft als belastingplichtige zelf verantwoordelijk voor het correct opgeven van je crypto-bezittingen in Box 3, ook als deze buiten DAC8-rapportage vallen.
Praktische scenario's: DAC8 en self-custody wallets
Voorbeelden van rapportageplicht onder DAC8| Situatie | Rapportageplichtig? | Toelichting |
|---|---|---|
| Crypto op exchange (custodial wallet) | Ja | Exchange rapporteert saldo en transacties aan Belastingdienst |
| Crypto op Ledger Nano (self-custody) | Nee | Geen derde partij, dus geen automatische rapportage |
| Crypto gekocht via exchange, daarna verstuurd naar self-custody | Gedeeltelijk | Exchange rapporteert aankoop en uitgaande transactie; verdere transacties op self-custody niet gerapporteerd |
| Crypto ontvangen als betaling direct op self-custody wallet | Nee | Geen CASP betrokken, dus geen DAC8-rapportage |
| Crypto ontvangen via custodial wallet van een ander | Ja | De dienstverlener van de verzender rapporteert de transactie |
Belastingaangifte: jouw verantwoordelijkheid blijft
Hoewel self-custody wallets buiten de DAC8-rapportage vallen, ontslaat dit je niet van je fiscale verplichtingen. In Nederland moet je op 1 januari van het belastingjaar de waarde van al je crypto-activa opgeven in Box 3. Voor 2026 gelden de volgende regels (Belastingdienst):
- Heffingsvrij vermogen: €59.357 per persoon, €118.714 voor fiscale partners
- Fictief rendement op crypto: 6,00%
- Belastingtarief Box 3: 36%
Je moet dus zelf de waarde van je crypto op je self-custody wallets bepalen en opgeven, ook als deze niet automatisch aan de Belastingdienst wordt doorgegeven.
Voorbeeld: self-custody wallet en belasting in 2026
Stel: Op 1 januari 2026 bezit je €20.000 aan bitcoin op een Ledger Nano. Je hebt verder geen crypto op exchanges. Je partner heeft geen crypto.
- De exchange waar je ooit bitcoin kocht, rapporteert alleen de aankoop en de uitgaande transactie naar jouw wallet.
- De Belastingdienst ontvangt geen informatie over het saldo op je Ledger Nano via DAC8.
- Je moet het saldo zelf opgeven in Box 3.
- Omdat het totale vermogen onder het heffingsvrije vermogen van €59.357 ligt, betaal je hierover geen Box 3-belasting.
Let op: Heb je meer crypto of ander vermogen, dan kan je boven het heffingsvrije vermogen uitkomen en betaal je 36% belasting over het fictieve rendement van 6,00% op het meerdere.
Checklist: zo voldoe je aan je fiscale plicht met self-custody wallets
- Noteer jaarlijks op 1 januari de waarde van je crypto op alle self-custody wallets.
- Bewaar transactiebewijzen en walletadressen voor je eigen administratie.
- Gebruik een tool zoals CoinTracker of een spreadsheet om je saldo's en transacties bij te houden.
- Geef het totaal van je crypto-activa op in Box 3 van je aangifte inkomstenbelasting.
- Controleer jaarlijks de actuele regels en tarieven op de website van de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen over DAC8 en self-custody wallets
Worden self-custody wallets ooit rapportageplichtig?
DAC8 richt zich op dienstverleners. Zolang je zelf de private keys beheert en geen derde partij betrokken is, is er geen automatische rapportageplicht. Wel kan de Belastingdienst bij een controle om bewijs vragen.
Kan de Belastingdienst achterhalen wat er op mijn self-custody wallet staat?
Niet automatisch via DAC8. Wel kan blockchain-analyse in combinatie met andere gegevens (zoals banktransacties of exchange-uitbetalingen) inzicht geven. Transparantie is dus belangrijk.
Moet ik crypto op self-custody wallets altijd opgeven?
Ja. Je bent wettelijk verplicht om al je bezittingen, inclusief crypto op self-custody wallets, op te geven in Box 3.
Conclusie
Self-custody wallets vallen buiten de automatische DAC8-rapportage, maar je fiscale verantwoordelijkheid blijft onverminderd groot. Vanaf 2026 rapporteren exchanges en andere dienstverleners jouw crypto-gegevens aan de Belastingdienst, maar alleen voor het deel dat zij beheren of faciliteren. Alles wat je zelf beheert, moet je nauwkeurig bijhouden en opgeven. Gebruik betrouwbare tools, bewaar je administratie en blijf op de hoogte van de actuele regelgeving.
Primaire bronnen
Disclaimer: De informatie op deze website is louter informatief en vormt geen financieel of fiscaal advies. Verifieer wetgeving altijd bij de Belastingdienst of een erkend adviseur.
Over de auteur
CryptoBelastingGids Redactie — Educatief redactieteam
Onze artikelen worden met ondersteuning van automatisering en generatieve AI opgesteld en technisch gecontroleerd. Controleer fiscale conclusies altijd bij officiële bronnen of een erkende adviseur.