Voor gewone particuliere crypto in Box 3 is “winst per verkochte coin” niet automatisch het bedrag dat je in Nederland aangeeft. De Belastingdienst vergelijkt waar toepasselijk het fictieve Box 3-rendement met het werkelijk rendement. Voor crypto wordt dat werkelijke rendement opgebouwd uit de waardeontwikkeling in het jaar, gecorrigeerd voor aankopen en verkopen.
De formule voor alleen cryptobezittingen
De officiële rekenvoorbeelden gebruiken voor crypto:
eindwaarde − beginwaarde − aankopen + verkopen = werkelijk rendement
Aankopen worden afgetrokken omdat nieuw ingelegd vermogen geen rendement is. Verkopen worden opgeteld omdat die waarde aan het einde van het jaar niet meer in de portefeuille zit. Gebruik voor iedere component dezelfde afbakening, valuta, koersbron en tijdzone.
Voorbeeld
Je crypto is op 1 januari €80.000 waard en op 31 december €90.000. In het jaar koop je voor €5.000 en verkoop je voor €17.000. Het werkelijk rendement is dan €90.000 − €80.000 − €5.000 + €17.000 = €22.000. Dit is niet hetzelfde als alle afzonderlijke verkoopwinsten optellen.
Heb je daarnaast spaargeld, beleggingen, schulden of een fiscale partner, dan moet je de volledige Box 3-vergelijking volgen. Gebruik niet alleen dit crypto-onderdeel als definitieve aanslagberekening.
Welke transacties tellen als aankoop of verkoop?
Leg euro-inleg en euro-onttrekkingen afzonderlijk vast. Een transfer tussen twee eigen wallets is geen aankoop of verkoop en mag de formule niet kunstmatig veranderen. Bij swaps, bridges, wrapped tokens, fees, staking en DeFi moet je voorkomen dat dezelfde economische beweging dubbel wordt verwerkt. De officiële aangiftevelden en jouw feiten zijn leidend.
Welke gegevens verzamel je?
- waarde van alle crypto op 1 januari en 31 december;
- totale aankopen en verkopen gedurende het jaar;
- exchange- en walletbestanden waarmee je saldi aansluiten;
- koersbron, tijdzone en waarderingsmoment;
- ontvangen rewards, inkomsten en overige voordelen;
- een overzicht van interne transfers en handmatige correcties.
Waarom een capital-gainsrapport toch nuttig kan zijn
Een winst-per-transactierapport helpt aankopen, verkopen, fees en ontbrekende kostprijs te controleren. Het is ook relevant wanneer activiteiten in Box 1 vallen of voor een buitenlandse aangifte. Maar neem het eindtotaal niet zonder vertaalslag over als Nederlands werkelijk Box 3-rendement.
Controleprocedure
- Bewaar originele exports en maak een werkkopie.
- Stem aantallen per munt en wallet af op begin en einde van het jaar.
- Markeer eigen transfers zodat ze niet als verkoop tellen.
- Bereken totale aankopen en verkopen onafhankelijk van je eindwaarde.
- Vergelijk de uitkomst met het fictieve rendement via de officiële aangifte of simulator.
Zo maak je je werkelijk crypto-rendement controleerbaar
Zo maak je je werkelijk crypto-rendement controleerbaar
Voor particuliere cryptobezittingen in Nederland draait de berekening voor het werkelijk rendement niet alleen om de winst die je volgens een handelsrapport hebt gemaakt. De Belastingdienst vraagt bij crypto om de waarde op 1 januari en 31 december en de totale waarde van aankopen en verkopen gedurende het jaar. De waarde op 1 januari bepaal je volgens de koers op het gebruikte omwisselplatform; leg daarom vast welk platform, welk waarderingstijdstip en welke valuta je hebt gebruikt. Zie ook de officiële uitleg over crypto aangeven bij de Belastingdienst.
Een praktische controle is om de berekening vanuit twee richtingen op te bouwen:
- Waardereconciliatie: tel per exchange en wallet de hoeveelheden per munt op 1 januari en 31 december op. Controleer daarna of deze aantallen aansluiten op je exports en bekende interne transfers.
- Geldstroomreconciliatie: maak afzonderlijke totalen voor euro-inleg, aankopen, verkopen en euro-onttrekkingen. Gebruik niet automatisch het bedrag “netto winst” uit een portfolio-app: dat kan gebaseerd zijn op kostprijsregels die niet aansluiten op de Nederlandse berekening.
- Uitzonderingenlog: noteer swaps, staking- of lending-opbrengsten, airdrops, bridge-transacties, fees en ontbrekende koersgegevens apart. Zo kun je aantonen welke posten je wel of niet in de eindberekening hebt verwerkt.
Let vooral op de richting van de correctie. Een aankoop verhoogt je bezit, maar is op zichzelf geen rendement; daarom wordt de waarde van aankopen in de rekenmethode afgetrokken. Een verkoop verlaagt je eindbezit, waardoor de verkoopwaarde juist wordt opgeteld. De officiële rekenvoorbeelden voor werkelijk rendement laten deze methode ook voor cryptobezittingen zien.
Bewaar naast je eindbestand de originele CSV- of PDF-exports, walletadressen, gebruikte koersbron en een lijst met handmatige correcties. Kun je een afwijking niet herleiden tot een concrete transactie of waarderingskeuze, dan is je uitkomst nog niet voldoende controleerbaar voor een zorgvuldige aangifte.
Primaire bronnen
- Belastingdienst — crypto aangeven en werkelijk rendement
- Belastingdienst — rekenvoorbeelden werkelijk rendement
Disclaimer: De informatie op deze website is informatief en vormt geen financieel of fiscaal advies. Controleer actuele regels bij de Belastingdienst of een erkend adviseur.
Over de auteur
CryptoBelastingGids Redactie — Educatief redactieteam
Onze artikelen worden met ondersteuning van automatisering en generatieve AI opgesteld en technisch gecontroleerd. Controleer fiscale conclusies altijd bij officiële bronnen of een erkende adviseur.