“Crypto-optie” en “future” zijn geen eenduidige Nederlandse fiscale categorieën. Het product kan een beurscontract, perpetual, tokenized positie of on-chain protocolclaim zijn. Bepaal eerst je juridische recht, de afrekening en je activiteit voordat je Box 1 of Box 3 beoordeelt.
Gewone particuliere positie
Een privébeleggingspositie kan tot Box 3 behoren. Voor de fictieve methode is de waarde van je totale vermogenspositie op het peilmoment relevant. Het heffingsvrije vermogen wordt in de volledige Box 3-berekening verwerkt; trek het niet af van één derivatenpositie en vermenigvuldig het verschil niet rechtstreeks met het belastingtarief.
Wanneer Box 1 mogelijk is
Structurele arbeid, organisatie, bijzondere kennis, dienstverlening of ondernemerschap kunnen Box 1 in beeld brengen. Veel handelen of leverage alleen beslist dit niet. Leg strategie, tijdsbesteding, financiering, contracten en risico's vast en laat een materiële activiteit beoordelen.
Waarde en contractvorm
Een open future kan een positieve of negatieve marktwaarde hebben. Een optie kan verhandelbaar zijn, onder water staan of bijna aflopen. Bewaar contract specificaties, multiplier, settlementvaluta, margin en platformwaardering. Tel onderpand en contractwaarde niet dubbel wanneer het platformoverzicht beide toont.
Liquidatie en afrekening
Een margin call, gedwongen sluiting of cash settlement kan meerdere boekingen opleveren. Noteer gerealiseerde cashflow, vrijgegeven onderpand, fees en eventuele restschuld afzonderlijk. Een platformlabel als “PnL” is geen volledige Nederlandse fiscale classificatie.
Voorbeeld van een perpetual
Je stort stablecoins als margin, opent een BTC-perpetual en betaalt gedurende het jaar funding. Het platform sluit later een deel van de positie. Registreer margintransfers niet automatisch als aankoop of verkoop, maar leg funding, fees, gedeeltelijke settlement, resterend onderpand en open marktwaarde apart vast. Controleer of het platformoverzicht bedragen netto of bruto toont.
Werkelijk rendement
Voor werkelijk rendement zijn begin- en eindwaarden en mutaties gedurende het jaar relevant. Bewaar daarom niet alleen gesloten trades, maar ook stortingen, opnamen, premies, settlements en open posities op beide jaargrenzen. Reconcileer deze met bank-, exchange- en walletgegevens.
Administratiechecklist
- contractnaam, aanbieder en voorwaarden;
- openings- en sluitingstijd met tijdzone;
- onderliggende asset, multiplier en looptijd;
- premie, margin, funding, fees en settlement;
- waarde op beide jaargrenzen;
- liquidatieberichten en afschriften;
- toelichting op eigen transfers en onderpand.
Controle vóór de aangifte
Vergelijk het contractoverzicht met wallet- en bankmutaties. Verklaar verschillen door open posities, niet-opgenomen winst, valutaconversie of liquidatie. Bewaar een versie van de productvoorwaarden die in het belastingjaar gold; exchanges kunnen contractnamen en afrekenmethoden later wijzigen.
Controleer ook of het product juridisch door jou of via een buitenlandse entiteit wordt gehouden.
DAC8
Sinds 1 januari 2026 gelden rapportageplichten voor kwalificerende crypto-aanbieders en operators. De dekking van een specifiek derivatenproduct hangt af van aanbieder en product. Rapportage vervangt je eigen dossier niet.
Primaire bron en hulpmiddelen
Disclaimer: informatieve uitleg, geen fiscaal of juridisch advies. Laat materiële of onduidelijke situaties professioneel beoordelen.